Deze vijfde editie van Chaumont-Photo-sur-Loire brengt vier kunstenaars bijeen die geduldig zijn geworden door de aantrekkingskracht van de natuur. Zij beschouwen de natuur als een mentaal bouwwerk, door het landschap alle aandacht te geven of als de som van buitengewone elementen, door materialen uit de natuurlijke omgeving te halen.
Sommige van deze afbeeldingen geven een breed overzicht, terwijl andere zich op een detail richten dat de kijker een macroscopisch of microscopisch beeld voorschotelt van een berg of een bloem.
Met behulp van het fotografisch prisma krijgt de natuur een lijst, die in vele opzichten aan de lijst van een schilderij doet denken. Elke fotograaf werkt als een kunstschilder, hij licht een stukje werkelijkheid uit of verandert het in fictie met behulp van kleuren, door de achtergrond te wissen maar ook alles wat een mogelijke datering mogelijk maakt, te verwijderen ... Daar waar het geheugen vaag wordt, neemt de verbeelding zijn kans waar.
Liefhebbers van Chaumont-sur-Loire kennen ook de inzet van het Landgoed voor de schoonheid en het respect dat wij de natuur schuldig zijn. Elke editie van Chaumont-Photo-sur-Loire is dan ook een gelegenheid om aandacht te vragen voor de waarde van onze natuurlijke omgeving en tegelijkertijd uitzonderlijke fotografische werkwijzen te benadrukken.
Dit respect is een belangrijk onderdeel van het werk van Michael Kenna, die het woord 'opname' weigert om het 'geven' te benadrukken. De internationaal bekende fotograaf oogst, om het zo maar te zeggen, wat de natuur vrijwillig afstaat. Hij laat het landschap tot het beeld komen en laat ons dit altijd in een hetzelfde kleine formaat ontdekken. Deze verstokte waarnemer is naar het historisch park van het Landgoed gekomen om de serie over bomen aan te vullen die in het Kasteel gepresenteerd wordt. In een hele ander register fascineren de meesterlijke bloemen, vruchten en natuurlijke details van Denis Brihat. Als verschijningen komen ze uit het wit naar voren en laten elke natuurlijke omgeving achter zich. Nauwelijks herkenbaar nemen ze poses aan, als gevoelige levende modellen. Denis Brihat, een immens kunstenaar en groot pedagoog, creëert 'fotografische schilderijen' die voortkomen uit een esthetische en filosofische queeste. Deze worden tentoongesteld in de ruimtes van de Binnenplaats Agnès Varda.Ook de beelden die Éric Bourret ons presenteert, zijn uitzonderlijk. Ze maken deel uit van twee series, waaronder de geheel nieuwe Arbos, afkomstig uit zijn wandelingen langs de Loire en Primary Forest, van zijn wandelingen op de Macaronesische eilanden en de oerbossen van China en Finland. Deze fotograaf loopt een maand lang over de planeet om de beweging in elk verkend gebied beter vast te leggen. "Fotografisch lopen maakt de beleving van het doorkruiste landschap leesbaar" zegt hij vaak. Elk van zijn beelden vertelt over een fysieke beleving, die van een oog en een lichaam die het langzame maar onverbiddelijke draaien van de aarde vergezellen. Zijn grote formaten worden in het Kasteel gepresenteerd.
De foto's van FLORE worden in de Ezelstal tentoongesteld, verlicht door een majestueuze kroonluchter. Voor 'L’odeur de la nuit était celle du jasmin' was een decor nodig dat fictie waardig was. Net als pagina's die ontsnapt zijn uit een reisverslag nodigen deze zwart-witte afdrukken, gekleurd met thee en was, uit om de sporen van de jonge Marguerite Duras in China te volgen. Voor de fotograaf is de opname slechts een etappe. Vervolgens kom de speurtocht naar een korrel, een vaagheid, de intensiteit van het zwart ... Het werk aan het geheugen loopt dan door dat van het materiaal heen. Op het kruispunt van deze vier werelden staan de tijd en de stilte. Een tijd op meerdere niveaus - opgeschort of hervonden, vastgelegd of in uitvoering - en een enkelvoudige stilte, die van het leven. Twee fotografische ingrediënten die de schoonheid van de natuur de mogelijkheid geven om bewonderd te worden. subjuguent. Telles des apparitions, ils émergent du blanc et s’affranchissent de tout milieu naturel. À peine reconnaissables, ils s’adonnent à des poses, sensibles modèles vivants. Immense artiste engagé dans son art et grand pédagogue, Denis Brihat crée des “tableaux photographiques”, fruits d’une quête tant esthétique que philosophique. Ils seront exposés dans les espaces de la Cour Agnès Varda.
Les images proposées par Éric Bourret sont aussi d’une grande singularité. Elles proviennent de deux séries, dont l’une Arbos, totalement inédite, issue de ses promenades en bord de Loire et l’autre Primary Forest de ses marches dans les îles de la Macaronésie et des forêts primaires de Chine et de Finlande. Si le photographe arpente, des mois durant, la planète, c’est pour mieux saisir le mouvement de chaque territoire exploré. “La marche photographique rend lisible l’expérience du paysage traversé”, a-t-il coutume de dire. Chacune de ses images accueille une expérience physique, celle d’un œil et d’un corps qui accompagnent la lente, mais inexorable révolution de la Terre. Ses grands formats seront présentés dans le Château.
Les photographies de FLORE seront installées, quant à elles, dans l’Asinerie éclairée par un lustre majestueux. Il fallait un décor propice à la fiction pour accueillir L’odeur de la nuit était celle du jasmin. Telles les pages échappées d’un carnet de voyage, ces tirages en noir et blanc teintés au thé et cirés invitent à partir sur les traces de la jeune Marguerite Duras en Indochine. Pour la photographe, la prise de vue n’est qu’une étape. Vient ensuite la recherche d’un grain, d’un flou, d’une profondeur de noir... Le travail sur la mémoire se confond alors avec celui de la matière.
À l’intersection de ces quatre univers s’inscrivent le temps et le silence. Un temps pluriel – suspendu ou retrouvé, capturé ou à l’œuvre – et un seul silence, un silence de vie. Deux ingrédients photographiques qui offrent aux beautés de la nature la possibilité de se laisser contempler.
Chantal Colleu-Dumond
Commissaris van Chaumont-Photo-sur-Loire
